KoleksiyonlarBabalar Günü
Küratörlü seçki
Baba Şiirleri
Baba, Türk şiirinde çoğunlukla sessizliğiyle, omuzlarıyla ve elindeki zanaatla anılır: konuşmayan dağ, tarladan dönen gölge, atölyedeki çekiç sesi. Bu sayfada arşivimizden küratörlü bir baba seçkisi toplandı; şiirlerin ortak tınısı az sözle çok sevmek.
"Babama" bölümü doğrudan babaya seslenen şiirlerden, "Babanın Sessiz Durağı" bölümü babanın klasik suskunluk imgelerinden, "Emek ve Zanaat" bölümü atölyeden tarlaya uzanan iş ve meslek şiirlerinden derlendi. Kısa şiirler bölümündeki metinler kartların üzerinde tamamıyla görünecek kadar kısa.
Babalar Günü'nde (haziranın üçüncü pazarı) bu sayfadaki şiirleri kartlara ve mesajlara taşıyabilirsiniz; bir fincan kahve eşliğinde yüksek sesle okunmayı hak eden dizeler de burada.
Süreye göre seçinEzberi kolay şiirler için bir dakikanın altındaki seçkiler; tören ve sunumlar için daha uzun şiirler uygundur.
01Babama Şiirler
9 şiirOMZUMDAKİ DAĞ
Sinan İspenoğlu
Akşamüstü döndü,
Elleri nasırlı,
Yüzü güneş yanığı,
Omuzları ağır.
Baba,
Oku
GÜÇLÜ KALENİN SIRRI
Sinan İspenoğlu
Çalışma masasının başında otururdu,
Geceleri sabahlara kadar çalışırdı sessizce.
Babam bir kaleydi dimdik duran,
Sarsılmayan, yıkılmayan, sönmeyen.
Fırtınalar estiğinde o korurdu bizi.
Oku
EVİN DİKENİ DİRENEN ADAM
Sinan İspenoğlu
Tarlanın başında, sabahın serinliğinde,
Belinde bel bağlı, tırmığı elindedir.
Toprağı kazar durur, ter damlar alnından,
Ekmek parasını çıkarır, bu topraktan her gün.
Sessizdir sözleri, ama işi çoktur,
Oku
İKİNCİ ÇEKMECE SAĞDAN
Sinan İspenoğlu
Babamın masası hep düzenliydi.
Kalemler bir köşede,
Not defteri ortada.
Ben dokunmazdım.
Bir gün kalemler dağınıktı,
Oku
SESSİZLİĞİN İÇİNDEKİ SES
Sinan İspenoğlu
Sessizliğin içinde bir ses var, adı baba.
Konuşmaz, ama anlatır, susar, ama duyurur.
Omuzlarında taşır dünyayı, ama şikâyet etmez.
Babalık, sessiz sevginin adıdır, yazılı değil, yaşanır.
Koruyucu bir duvar gibidir, dışarıda fırtına, içeride huzur.
Oku
BABAMIN OMUZLARI
Sinan İspenoğlu
Babamın omuzları,
Dağ gibi.
Dağ gibi sağlam,
Sağlam gibi.
Gibi değil,
Oku
BABAMIN SIRTINDA
Sinan İspenoğlu
Ormanda çınar ağacı,
Yıllara meydan okur,
Dalları gibi babamın,
Kolları beni sarar.
Sessizce sever babam,
Oku
GECE YARISI KAPI
Sinan İspenoğlu
Gece yarısı kapı açıldı,
Baba geldi.
Ayakkabılarını çıkardı,
Sessizce.
Neden sessiz?
Oku
BABA SESİ
Sinan İspenoğlu
Uçurum var,
Ardında sessizlik.
Sessizliğin içinde
Baba sesi.
Omuz geniş.
Oku
02Babanın Sessiz Durağı
10 şiirSESİNİN GÜRLEMESİ
Sinan İspenoğlu
Sesi gürlerdi,
Koridorda duyardım.
Geliyor,
Geliyor,
Geldi.
Oku
SUSKUN DAĞ
Sinan İspenoğlu
Kışın ortasında bir koca çınar,
Duruyor dimdik, sessizce.
Babam öylece durur işte,
Koruyucu, güçlü, büyük.
Omuzlarında dünya kadar yük,
Oku
SESSİZ DAĞIN ETEKLERİNDE
Sinan İspenoğlu
Baba kelimesi ağır bir kaya gibi oturur dilime,
Sessiz sevgi denen o koca dağın gölgesinde büyüdüm ben,
Koruyucu kolların her fırtınada siper oldu korkularıma,
Babalık nedir bilmem ama senin omuzlarında taşıdığın yükü gördüm,
Aile reisi denen o kutsal makamda oturdun sen sessizce gururla,
Oku
SUSKUN ADAM
Sinan İspenoğlu
Babam konuşmaz,
Konuşursa az konuşur.
Bir el hareketi,
Bir bakış,
Yeter.
Oku
SESSİZ ADAM
Sinan İspenoğlu
Konuşmazdı pek.
Sessizdi,
Sessizdi.
Ama elleri konuşurdu.
Sabah erkenden kalkar,
Oku
MERDİVEN SESLERİ
Sinan İspenoğlu
On basamaktı.
Birinci çıktı.
İkinci çıktı.
Üçüncüde durdu.
Durması güzeldi.
Oku
SESSİZ KÖPRÜ
Sinan İspenoğlu
Köprüyü geçtim,
Baba oradaydı.
Sessiz duruyordu,
Sessizliği konuşuyordu.
Baba sessizdir,
Oku
SESSİZ KAHRAMANIN TÜRKÜSÜ
Sinan İspenoğlu
Sessizliğin içinde gürleyen bir ses,
Omuzun dağ gibi, ben orada büyüdüm.
Koruyucu dediler sana, kaledin,
Fırtına esti, sallanmadın hiç.
Güç dediler, kolların demirdi,
Oku
SESSİZ BİR SES
Sinan İspenoğlu
Baba.
İki hece.
İki hece ne kadar ağır.
Ben tek heceyim.
Omuz.
Oku
BABANIN SESSİZ DURUŞU
Sinan İspenoğlu
Akşam oluyor,
Eve dönüyorum.
Baba kapıda,
Ayakkabısını çıkarıyor.
Güçlü elleri,
Oku
03Emek ve Zanaat: Baba
10 şiirKÖPRÜLER VE OMUZLAR
Sinan İspenoğlu
Köprüler kurar insanlar dereler üstüne,
Kim kurar babayı?
Kim taşır o yükü?
Kim yürür o yolda?
Kim görür o teri?
Oku
PASLI BİSİKLET
Sinan İspenoğlu
Garajda bir bisiklet duruyor paslanmış.
Zinciri kopuk, sele yıpranmış,
Ama duruyor işte.
Çocuktum, binerdim arkasına,
Şimdi bakıyorum uzaktan.
Oku
ATÖLYEDEKİ GÖLGE
Sinan İspenoğlu
Tornanın sesi kesildi,
Akşamüstü.
Oturdu sandalyeye,
Terli, yorgun.
Elleri yağlı,
Oku
BAHÇEDEKİ KÜREK
Sinan İspenoğlu
Bahçenin köşesinde bir kürek duruyor.
Kim bıraktı bilmiyorum.
Belki o,
Belki ben,
Belki yağmur.
Oku
TARLADAN GELEN ADAMIN GÖLGESİ UZUN
Sinan İspenoğlu
Öğleden sonra
Güneş batarken.
Adam gelir
Tarladan.
Baba denen şey
Oku
ATÖLYENİN KAPISINDA
Sinan İspenoğlu
Atölyenin kapısı
Paslıdır ama sağlamdır.
Baba içeride çalışır,
Ses duyulur.
Koruyucudur o,
Oku
KARA TOPRAĞIN ÜSTÜNDE
Sinan İspenoğlu
Kara toprağın üstünde,
Bir ağaç gibi durur.
Sessizce bekler,
Gözleri ufuktadır.
Elleri ceplerindedir,
Oku
BABAMIN ATÖLYESİNDEKİ ÇEKİÇ SESLERİ
Sinan İspenoğlu
Atölye kapısı ağır,
Ben ittim.
Gıcırtı sesi,
Baba duymadı.
Güçlü.
Oku
TERZİ DÜKKÂNI
Sinan İspenoğlu
Dükkâna girdim,
Tozlu.
Makinede kumaş,
Kesilmiş.
Bekledim,
Oku
GARAJDAKİ BİSİKLET
Sinan İspenoğlu
Garajda duran bisiklet, paslı.
Zinciri kopuk, pedallardan biri dönmüyor.
Ama hâlâ duruyor, duvara yaslı.
Baba dediğin sessizlik mi?
Konuşurdu, ama az.
Oku
04Kısa Baba Şiirleri
6 şiirSERT
Sinan İspenoğlu
Sert.
Omuz.
Taş.
Sert.
Sessiz.
Bakış.
Uzak.
Deniz.
Sert.
Eller.
Nasırlı.
Çalışır.
Toprak.
Sert.
Ses.
Konuşmaz.
Anlar.
Her şeyi.
Sert.
Kapı.
Gece.
Açar.
Gelir.
Sert.
Korur.
Duvar.
Ev.
Aile.
Oku
KEMER ASKIDA DURUYORDU
Sinan İspenoğlu
Kemer askıda duruyordu,
Tek başına.
Ben baktım.
O görmedi.
Delik deşikti,
Kullanılmış.
Bir ayakkabı vardı,
Kapı önünde.
Çamurluydu.
Ben kokladım.
Toprak kokuyordu,
Başka yerden.
Baba dediler,
Buna.
Sessiz sevgi vardı,
Odada da.
Ben duydum.
O konuşmadı.
Güç dediler,
Omuzlarında.
Ben dokundum.
Sertti.
Aile reisi oturdu,
Köşede.
Gazete okudu.
Ben okumadım.
O rehberdi,
Yolda.
Ben baktım,
Arkama.
El vardı,
Büyük.
Ben tuttum.
Sıcaktı.
Sonra bıraktım.
Oku
BABA KOLTUĞU BOŞ
Sinan İspenoğlu
Baba koltuğu boş,
TV açık.
Ses yok,
Sadece görüntü.
Saat dokuz,
O burada olurdu.
Gazete,
Kahve.
Gazete hâlâ geliyor,
Kapı altından.
Ben topluyorum,
O okumuyor.
Çocukken omuzlarına
Binerdim.
Şimdi o koltuk,
Benim omuzumda.
Sessiz sevgi dediler,
Bana.
Baban sessizdi,
Evet.
Sessizlik kaldı,
O gitti.
Son konuşmamız,
Telefonda.
İyi misin dedi,
İyiyim dedim.
Gerçekten iyiydim.
Gece mutfağa girdim,
O oradaydı rüyamda.
Buzdolabını açıyor,
Bir şey arıyor.
Ben baktım,
Boş.
Oku
BABA KOLTUĞU
Sinan İspenoğlu
Evde bir koltuk vardı,
Sadece o otururdu.
Biz çocuklar yerde,
O gökte.
Sigarasını yakar,
Konuşmazdı saatlerce.
Ama sessizliği konuşurdu:
"Çalışın," derdi,
"Okuyun," derdi,
"Ama namuslu olun," derdi.
Babama sordum bir gün:
"Baba, sen mutlu musun?"
Baktı,
Gülmedi,
Ama gözleri gülümsedi.
"Mutluluk," dedi,
"Sizin ayakkabılarınızın
Tabanını değiştirmektir."
Anlamadım o zaman.
Şimdi anlıyorum:
Baba,
Kendini taban gibi aşındıran adamdır.
Ve biz,
Onun omuzlarında yürüdük,
Bilmeden.
Oku
BABA GÖLGESİ
Sinan İspenoğlu
Bahçede bir ağaç var,
Kalın, kalın.
Gölgesi yayılıyor,
Üstüme.
Babam orada,
Baltayla kesiyor odun.
Tık, tık.
Sesleri duyuyorum,
Hâlâ duyuyorum,
Kulaklarımda.
Terli sırtı,
Gömleği yapışmış.
Güneşte,
Duruyor.
Elleri nasırlı,
Büyük, büyük.
Tutuveriyor beni,
Kaldırıyor yukarı.
Gök görünüyor,
Gülüyorum.
Akşam yemeği,
Sofra kuruldu.
Ekmek, su,
Sesizlik.
Baba konuşmaz,
Çok konuşmaz.
Ama bakar,
Gözleri konuşur.
Gurur, sevgi,
Hepsi orada.
Saati var,
Cebinde.
Çıkarır bakar.
Oku
BABAMIN SAÇLARI BEYAZLAMIŞ
Sinan İspenoğlu
Babamın saçları beyazlamış,
Ben fark etmemişim.
Her gördüğümde öyleydi,
Alışmışım.
O omuzlar taşırmış bütün evi.
Koruyucu dedikleri,
Baba işte.
Korkularımı alırmış,
Üzerine.
Sessiz sevgi böyle olurmuş.
Güç derler ya,
O öyle değil.
Güçsüz görünür,
Ama güçlüdür.
Rehberlik etmiş bana,
Sokak sokak.
Elimden tutmuş,
Yürütmüş.
Aile reisi dedikleri,
Sofraya son oturan.
Biz yerdik,
O beklerdi.
Elini tutuyorum şimdi,
Sıcaklığı var hâlâ.
Sesini duyuyorum,
Uyurken bile.
Geceleyin uyanıyor,
Tuvalete gidiyor.
Ben duyuyorum,
Yatağımız yan yana.
Baba demek,
Babalık demek.
Başka türlü değil,
Böyle.
Oku
Sık sorulanlar
Babalar Günü için hangi baba şiiri uygun?
Kart ve mesaj için kısa, doğrudan hitaplı şiirler en uygunudur; yukarıdaki kısa şiirler bölümü bu amaçla derlendi. Uzun şiirler ise armağan kartına ek yazı ya da aile içinde okuma için daha etkilidir.
Baba şiirlerinde en çok kullanılan imgeler hangileri?
Sessizlik, dağ, omuz, gölge, el ve zanaat (atölye, tarla, terzihane) baba şiirlerinin klasik simgeleridir. Bu seçkide bölümler de bu imgeler üzerine kuruldu; aradığınız duyguya göre bölümden başlamanız yeterli.
Babama duygusal bir şiir nasıl seçilir?
Babanızla aranızdaki ortak zemini düşünün: birlikte geçen iş ve zanaat yılları için emek şiirleri, az konuşan bir babaysa sessizlik bölümü, doğrudan duygusal bir paylaşım için "Babama" bölümü en doğal eşleşmedir.
