Empati

Empati

EMPATİ VE İNSAN İLİŞKİLERİNDE SORUNA YAKLAŞIM

“Benim hayatımı yargılamadan önce,

Benim ayakkabılarımı giy ve

Benim geçtiğim yollardan, sokaklardan, dağ ve ovalardan geç.

Hüznü, acıyı ve neşeyi tat.

Benim geçtiğim senelerden geç, benim takıldığım taşlara takıl.

Yeniden ayağa kalk ve Aynı yolu tekrar git, benim gittiğim gibi.

Ancak ondan sonra, beni yargılayabilirsin.”

Empati kelime anlamı olarak Latince'deki "iç,içine,içinde" anlamına

gelen "em" öneki ile Grekçe'deki "duygu, acı, ıstırap, algılama"

anlamına gelen "patheia" sözcüğünden türetilmiştir. Halk dilinde ise

kendini karşıdakinin yerine koyarak onun duygu ve düşüncelerini

anlamak olarak tanımlanır. Kızılderili atasözü ise empatiyi

somutlaştırıyor. “Beni yargılamadan önce, benim makosenlerimle

dolaşmalısın!” Bence empati kendi gözlerini, burnunu, ayaklarını,

ellerini, kısacası vücudunu ve ruhunu bırakıp bir başkasının ruhuna

geçmek ve onun gözlerinden onun ruhundan onun aklından etrafa

bakabilmektir. Peki biz empati yapabiliyor muyuz? Empati yapmak kolay

bir şey midir?

Genel olarak empati yaptığımızı sanıyoruz. Bir arkadaşınıza derdinizi

anlattığınızda o size kendi hayatından sizin derdinize eş değer olarak

düşündüğü bir derdi anlatarak empati yaptığını sanmaktadır. Aslında

işin aslı öyle değildir. Empati kendimizden sıyrılıp başka bir bedende

yeniden var olmaktır. Peki bunu nasıl yapabiliriz? Öncelikle ön

yargılarımızdan kurtulmalıyız. Unutmamalıyız ki ön yargılar gözümüzün

önüne inmiş bir perdedir. Bu perdeyi ortadan kaldırmazsak gerçeği

göremeyiz. Karşımızdaki insana yaklaşırken onunla ilgili ön yargıları

ortadan kaldırabilirsek gerçekleri yavaş yavaş daha net olarak

görebiliriz.

Empati de önemli bir kural da karşındaki insanı rahatlatmak değil onun

ne düşündüğünü ve ne hissettiğini anlatmaktır. Onu rahatlatmak adına

yanlış yönlendirmeler yapmak sakıncalı olacaktır.

Sıcak ve samimi bir empati karşılıklı olarak ortadaki problem durumunu

anlamada oldukça etkilidir. Empati yaparken karşındaki kişiye acımak

veya onu kırıcı sözler kullanmak olayı daha da içinden çıkılmaz bir

hale sürükleyecektir. Öncelikle sorular sorarak karşınızdaki kişinin

ruhuna yolculuk yapmalısınız. Sorulara verilen cevaplara göre siz

kendi beyninizde bir sentez yaparak olayı değerlendirin. Fakat

değerlendirirken karşınızdakini yargılayıcı cümleler kullanmamaya özen

gösterin. Çünkü kırılmış veya problem durumunda olan insan daha fazla

eleştiri ve yargılama karşısında hırçınlaşacak ve size zarar

verecektir. Bu durum empatinin sonunu hazırlar.

Bir kadına tecavüz eden erkeğe o kadının yaşadığı duyguları empati

yaparak yaşatırsanız anlayacaktır yaptığının ne büyük bir hayvanlık

olduğunu.

Eğer bir gün insanlar empatinin ne demek olduğunu anlarsa

Dünyanın temizlendiği gün olacaktır…

Teoman Ali GÜNEŞ

Teoman Ali Günes